Tien jaar Hutsepotbos

Hutsepotbos

Op 4 april 2004 werd het Hutsepotbos in Zwijnaarde – illegaal – aangeplant door Natuurpunt Gent en tal van andere verenigingen, buurtbewoners en sympathisanten. De actie was gericht tegen de inplanting van een bedrijventerrein op de site van het Parkbos, een van de vier Gentse Groenpolen die bos en natuur toegankelijk moeten maken voor elke Gentenaar. Natuurpunt volgt het dossier van de Groenpolen al jaren nauwgezet op, en voerde tien jaar geleden in dat kader de ‘Hutsepotactie’. Het 7 ha grote Hutsepotbos is vandaag gered en toegankelijk voor het publiek. Om de tiende verjaardag van het bos te vieren, blik ik terug met de toenmalige trekkers van de actie: Marlies Schoutteten, Frank Maes en Pablo Janssen.

Te weinig bos in Gent

In Gent is slechts 5,6% van de oppervlakte bebost, terwijl dat in Vlaanderen gemiddeld 11% is. Gent is dus een van de slechtste leerlingen van de klas als het op stadsbossen aankomt. Het Gentse stadsbestuur hoopt tegen 2030 minstens 8% beboste oppervlakte te halen. Dat betekent dat er nog 380 ha stadsbos zou bijkomen. Maar volgens het Ruimtelijk Structuurplan Gent moest er maar liefst 830 ha extra bos bijkomen tegen 2012. Het stadsbestuur is op dit gebied dus onvoldoende ambitieus.

Hoe het Gentse stadsbestuur extra bos wil realiseren, lees je in het Groenstructuurplan, waarin gestreefd wordt naar vier ‘Groenpolen’, die grote bossen, natuurgebieden en parken binnen een straal van 5 km rond de woning van elke Gentenaar moeten brengen: het Parkbos (Gent/Sint-Martens-Latem/De Pinte), de Gentbrugse Meersen, de Vinderhoutse Bossen (Gent/Lovendegem) en het Oud-Vliegveld (Gent/Lochristi).

In 2002 kreeg Natuurpunt Gent de eerste schetsen voor de Groenpool Parkbos te zien, een groene zone van 1200 ha. Uit het plan bleek echter dat men een mooi stuk open ruimte toch wilde bestemmen als bedrijventerrein.

Frank: “In 2002 heeft Natuurpunt Gent op een deel van die stadsterreinen voor de eerste keer een illegaal bos aangeplant, als protest tegen het wetenschapspark, maar twee weken later hadden de stadsdiensten ons prille bosje alweer weggemaaid. We bleven dit echter opvolgen. Twee jaar later liep Marlies Schoutteten stage bij ons, en zij was ook heel erg begaan met de materie. Zo ging de bal aan het rollen om er een grotere actie van te maken.”

Marlies: “Iets waar ik echt “groen” van word, is dat in Vlaanderen vaak schaarse stukjes natuur worden ingepalmd door industrie, terwijl verlaten industrieterreinen liggen te verkommeren. En Gent is een van de bosarmste steden van België. Er verdwijnen nog steeds meer bomen dan er bijkomen. Tijdens mijn stage bij Natuurpunt Gent zocht ik een goed thema voor mijn thesis. Het onderwerp ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ (een wet publiekelijk overtreden om een groter onrecht aan de kaak te stellen of te verhinderen) sprak me wel aan, maar zo’n acties zijn eerder de stijl van organisaties als Greenpeace. Tot Frank me vertelde dat een aantal Natuurpunters boompjes hadden geplant op de Hutsepot-site. Aan die actie werd helaas maar weinig gerucht gegeven en de boompjes werden al snel gemaaid door de stadsdiensten. Het leek me de ideale gelegenheid om de plantactie opnieuw te organiseren maar dan met meer boompjes, meer planters en meer persaandacht, en bovendien met een langere levensduur voor het bos.”

Hutsepotfront!

hutsepotbos 2

Het bestuur van Natuurpunt Gent steunde voluit het idee om de actie grootschalig over te doen in samenwerking met een breed front van organisaties, sympathisanten en buurtbewoners. Ook Pablo Janssen had ondertussen geschreven naar Natuurpunt Gent in naam van het buurtcomité van de Hutsepotwijk, in de hoop dat er actie zou komen. En zo werd een ‘Hutsepotfront’ gevormd, verwijzend naar de betreffende wijk in Zwijnaarde en tegelijk naar de diversiteit van de actievoerders. Het aangeplante bos zou deze keer worden bezet, zodat het niet meteen gemaaid kon worden.

Frank: “Op 3 april brachten we het verzamelde plantgoed samen en sloegen we onze tenten op in het midden van de site, want er waren geruchten dat de politie de toegangswegen zou blokkeren om de actie te belemmeren. ’s Anderendaags was het werkelijk een overrompeling: naar schatting duizend mensen kwamen boompjes planten. Op het einde van de dag waren 7 hectaren beplant met pril bos. Daarna werd de site nog meer dan twee weken dag en nacht bewaakt, tot we – na een pittige actie aan het Gentse stadhuis – van toenmalig burgemeester Beke de belofte kregen dat de boompjes mochten blijven tot de bestemming definitief vastlag. En ze staan er nog altijd.”

Pablo: “Het was voor mij een heel belangrijke actie, want het kan toch helemaal niet dat men beschermd landschap zomaar van bestemming verandert, ongeacht wie de eigenaar is. Daarom heb ik het fantastische buurtcomité gevraagd om zich te engageren voor die actie, en dat deden ze met plezier.”

Marlies: “Omdat we recht in onze schoenen stonden, was het makkelijk om mensen mee op de kar te krijgen. Al was het wel wat lastiger om ook mensen te vinden die de eerste weken na de aanplant zouden ‘waken’ over de boompjes, door een tijdje in het bos te kamperen. Maar ook dat is gelukt!”

Privébelangen versus algemeen belang

Frank: “De actie was niet alleen gericht tegen het wetenschapspark; ze paste ook in het pleidooi om snel werk te maken van meer bos in Gent. Het gaat tien jaar later nog altijd niet goed vooruit met die stadsbossen. Het is een gevecht om ruimte, en ruimte is heel schaars in Vlaanderen. In een stedelijke omgeving is het nog erger. Daarom gaat het allemaal veel te traag vooruit. Vooral de Vlaamse overheid heeft hier een belangrijke verantwoordelijkheid. Er worden gewoon onvoldoende middelen vrijgemaakt om het snel genoeg te laten gaan. Natuurlijk moeten de betrokken landbouwers en eigenaars schadeloos worden gesteld. Maar die privébelangen wegen te zwaar door tegenover de belangen van – in dit geval – een kwart miljoen Gentenaars. Zolang die logica niet wordt doorbroken en er niet voldoende centen worden vrijgemaakt voor het verwerven van gronden, zal het tergend traag blijven gaan.”

Pablo: “Het was niet de eerste keer dat een dergelijke herbestemming ‘plots’ gebeurde en het zal ook niet de laatste keer zijn. Daarom is het belangrijk dat Natuurpunt de beleidsmakers goed blijft opvolgen, zodat de schaarse open ruimte die er nog rest in Gent beschermd kan worden tegen de wilde plannen van sommige planologen.”

Marlies: “’Genoeg gepland, nu moet er worden geplant’ was in 2004 al onze leuze, en tien jaar later is dat nog altijd van toepassing. In 2002 werd met veel bombarie de eerste boom van het 300 hectare grote stadsbos geplant door Raoni, Vera Dua en Prins Laurent, maar het heeft lang geduurd voor er echt aan bosuitbreiding werd gedaan. En het gaat nog steeds erg traag. En dat terwijl het zo overduidelijk is dat Gent nood heeft aan meer groen. Dat bewijst het ‘koppenlopen’ in de Bourgoyen op een zonnige weekenddag.”

Genoeg gepland, er moet worden geplant!

Dankzij de volgehouden gerechtelijke stappen van Pablo Janssen (namens het buurtcomité) werd de bestemming ‘wetenschapspark’ voor het Hutsepotbos geschrapt door de Raad van State. Het bos is vandaag bestemd als landschappelijk waardevol agrarisch gebied en kan niet meer zomaar gekapt worden. De Stad Gent heeft zich zowel in zijn bestuursakkoord als in het Groenstructuurplan voorgenomen om deze zone nog deze legislatuur als bos te bestemmen. Natuurpunt hoopt dat ze die belofte zal waarmaken.

Natuurpunt ijvert al jaren voor meer bos in Gent. Na de Hutsepotactie diende onze vereniging ook nog een bezwaarschrift in naar aanleiding van het openbaar onderzoek in het kader van het Ruimtelijk Structuurplan Gent en verzamelde 10.000 ‘steunschriften’ van mensen die meer bos willen. Deze werden aan de beleidsmensen bezorgd. De bestemming van een zone geeft immers aan wat men ermee van plan is in de toekomst, en er moet dus voorzichtig mee worden omgesprongen.

Er moeten in Gent voldoende grote, aantrekkelijke en goed beheerde natuur- en groengebieden ontwikkeld worden, en dat moet bovendien voldoende snel vooruitgaan. Sinds 2008 is er in de Groenpolen Parkbos en Gentbrugse Meersen al heel wat bos bijgekomen. Voor de Groenpool Oud-Vliegveld is er echter nog niets gerealiseerd en voor de Vinderhoutse Bossen zijn de ambities onduidelijk. Zeer teleurstellend is ook dat de realisatie van een deel van de Groenpool Gentbrugse Meersen vertraging oploopt omwille van besparingen. Natuurpunt Gent hoopt dat de groenpolen tegen 2030 effectief gerealiseerd worden, zodat er dan eindelijk voldoende groen is voor de Gentenaars. We volgen dit dossier op de voet!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: